printlogo


دانستنی های حقوقی

انواع دادخواست
دادخواست مهمترین سند دادخواهی خواهان دعواست و با ارائه و تنظیم دادخواست به دادگاه صالح، خواهان دعوا بهترین فرصت برای بیان واقعیت های مرتبط با دعوا همراه با ارائه مدارک و مستندات را پیش روی دارد و به همین دلیل باید دقت لازم را در تنظیم و نگارش دادخواست، به خصوص در ستون خواسته داشته باشد تا از ایرادات شکلی و ماهوی که خوانده دعوا می تواند به دادخواست او وارد کند، جلوگیری کند.دادخواست زمانی می تواند حقانیت خواهان را به درستی بیان کند که به نحو صحیح و روشن، دربردارنده تمامی عناصر و ادله دعوا باشد. زمانی که برگه دادخواست به نحو صحیح و کامل نگارش یابد، به بهبود جریان دادرسی نیز کمک کرده و از اطاله دادرسی جلوگیری می کند. یکی از دلایل مهم فراوانی دعوا در دادگاه ها، عدم توجه کافی خواهان دعوا به مواردی از قبیل لزوم نفع خواهان، طرح صحیح خواسته، توجه ادعا به خوانده و … در زمان تنظیم دادخواست است. تعجیل و عدم دقت کافی در طرح دادخواست، لطمه جدی هم به خواهان و هم به دستگاه قضایی وارد می کند.
قانونگذار در ماده ۴۹ قانون آیین دادرسی مدنی بیان کرده است که دادخواست کتبی است و همچنین در ماده ۵۱ همان قانون عنوان شده است که دادخواست باید به زبان فارسی در روی برگ های چاپی مخصوص نوشته شود. اما با این وجود نوع شفاهی دادخواست نیز از سوی مقنن پیش بینی شده است. بدین نحو که در ماده ۵۰۳ قانون فوق الاشعار عنوان شده است که «هزینه دادخواست کتبی یا شفاهی اعم از دادخواست بدوی و اعتراض به …». با این وجود در رویه موجود قضایی، با وجود اشاره قانونگذار به دادخواست شفاهی، با توجه به لزوم ثبت دادخواست و ارسال نسخه دوم آن به خوانده، ارائه دادخواست شفاهی منتفی است. چراکه دفاتر خدمات قضایی جایگزین دفاتر دادگاه برای پذیرش دادخواست شده اند و به دادخواست یا درخواست شفاهی ترتیب اثری داده نمی شود.یکی از انواع دادخواست، دادخواست اصلی است. یعنی دادخواستی که محتوای آن ادعا و خواسته ذی نفع دعواست. در واقع دادخواستی که به دادگاه نخستین ارائه می شود، دادخواست اصلی است.
همچنین دادخواست واخواهی و دادخواست فرجام خواهی که از سوی ذی نفع اقامه می شوند، دادخواست اصلی هستند. اما نوع دیگر دادخواست، دادخواست طاری است که پیرو دادخواست اصلی اقامه می شود. دادخواست طاری در اقسام ورود ثالث، جلب ثالث و دادخواست تقابل پیش بینی شده است.مطابق با دادخواست ورود ثالث، شخص ثالثی که در موضوع دادرسی اصحاب دعوای اصلی برای خود مستقلا حقی قائل باشد یا خود را در محق شدن یکی از طرفین ذی نفع بداند، وارد دادرسی اصلی می شود و باید دادخواست خود را به دادگاهی که دعوای اصلی در آن جریان دارد، ارائه کند. دادخواست تقابل نیز دادخواستی است که توسط خوانده دعوای اصلی در مقابل ادعای خواهان مطرح می شود؛ به شرطی که با دعوای اصلی دارای وحدت منشا و ارتباط کامل باشد. همچنین دادخواست جلب ثالث، توسط یکی از اصحاب دعوای اصلی مطرح می شود که حضور شخص ثالثی را در دادگاه خواستار می شود.